Chiếu Cói – Thông Tin Chi Tiết Loại Chiếu “Quốc Dân” Người Việt

Chiếu cói truyền thống cổ xưa Việt Nam

Chiếu cói là loại vật dụng phổ biến trong mọi gia đình Việt từ xa xưa tới nay. Theo sự phát triển hiện nay có rất nhiều loại chiếu, giường và nệm,.. khác nhau. Tuy nhiên chiếu cói vẫn đóng một vai trò quan trọng và được xem là biểu tượng truyền thống lâu đời. Cùng Đệm Hồng tìm hiểu rõ hơn các thông tin về loại chiếu này ngay trong bài viết sau đây.

Tham khảo giá các dòng chiếu “Tại Đây

Nguồn gốc xuất xứ và lịch sử hình thành chiếu cói

Từ xa xưa những chiếc chiếu cói được người Việt sáng tạo bằng cách lấy những sợi cỏ cói mang đi phơi khô rồi dệt và liên kết lại bằng những sợi đay mỏng. Để làm tăng thêm tính thẩm mỹ cho sản phẩm thì người thợ đã nhuộm thêm màu sắc hoặc vẽ trên đó những hoa văn đặc trưng.

Trước đây toàn bộ quá trình này đều được làm thủ công nên giá trị của mỗi chiếc chiếu không chỉ mang giá trị sản phẩm mà còn là sự tâm huyết, công sức của người lao động Việt Nam. Khi công nghệ phát triển thì quá trình sản xuất chiếu cói đã có sự tham gia của máy móc hiện đại nên từ chất lượng, mẫu mã của sản phẩm đều được nâng cao và phong phú hơn.

Thu hoạch cói theo thời vụ
Thu hoạch cói theo thời vụ

Chiếu cói ban đầu chỉ cần đem tách ra phơi khô, chọn cọng cói nào có chất lượng. Độ bền tốt, sử dụng dây đay liên kết từng cọng cói lại với nhau. Hay gọi chung là dệt chiếu. Tất cả mọi công đoạn đều thực hiện thủ công, vậy nên mất khá lâu để làm xong. Tiếp đến, người ta nhuộm màu để tạo tính thẩm mỹ, tinh tế hơn họ vẽ những họa tiết hoa văn lên tấm chiếu để hoàn thiện sản phẩm. Chưa dừng ở việc làm chiếu, ông cha chúng ta còn tận dụng làm đồ thủ công. Đồ lưu niệm từ cói, như túi, ví, làn, dép, thảm,…. vô số mặt hàng bằng cói cũng được ra đời theo cách đó. 

Dệt chiếu cói thủ công
Dệt chiếu cói thủ công

Các làng nghề chiếu cói truyền thống tại Việt Nam

Từ lâu thì chiếc chiếu cói đã trở thành một biểu tượng truyền thống của người Việt. Chính vì thế mà dệt chiếu cói cũng là nghề được nhân dân ta bảo vệ và giữ gìn. Dưới đây là một vài làng nghề dệt chiếu cói nổi tiếng ở Việt Nam:

  • Làng dệt Chiếu Hới: Nằm ở tỉnh Thái Bình với truyền thống dệt chiếu lâu đời từ thế kỷ XV cho tới ngày nay. Hiện ngôi làng này có khoảng hơn 3000 người và 80% trong số đó vẫn đang kiếm sống bằng nghề dệt chiếu.
  • Làng Chiếu Nga Sơn: Nhắc tới Nga Sơn – Thanh Hóa thì chắc hẳn ai cũng phải kinh ngạc về sự phát triển vượt bậc của ngôi làng này. Không chỉ dệt chiếu cói trong nước mà họ còn sản xuất thương hiệu chiếu “Nga Sơn” sang các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc,..
  • Làng Chiếu Cói Bàn Thạch: Thêm một ngôi làng chuyên dệt chiếu cói tại Việt Nam. Nằm tại tỉnh Quảng Nam, khi tới với Bàn Thạch bạn sẽ choáng ngợp bởi không gian phơi chiếu xung quanh ngôi làng. Những chiếc chiếu được trải dài với nhiều màu sắc khác nhau, chúng được phơi khắp nơi như một biểu tượng không thể thiếu của một ngôi làng nghề lâu đời.

Ưu và nhược điểm của chiếu cói

Mỗi loại chiếu đều có ưu nhược điểm riêng biệt. Chính vì vậy mà trước khi chọn cho bản thân một chiếc chiếu cói phù hợp thì bạn cần nắm được các đánh giá về ưu nhược điểm của loại sản phẩm này.

Ưu điểm

  • Vì được làm từ cói nên loại chiếu này có khả năng thoáng khí tốt, mát vào mùa hạ. Thành phần 100% là nguyên liệu tự nhiên nên không cần lo về dị ứng trong khi sử dụng.
  • Giá thành khá rẻ, với nguồn gốc từ các nguyên liệu dễ kiếm trong tự nhiên nên chúng thường dao động từ 50.000 Vnđ tới 110.000 VNđ/ chiếc.
  • Dễ dàng vận chuyển và vệ sinh. Mỗi chiếc chiếu thường sẽ nặng từ 1kg – 3kg nên quá trình vận chuyển và sử dụng vô cùng thuận tiện. Thành phần là những sợi cói dẻo dai giúp bạn có thể gấp, cuộn và gập lại rất tiện.
  • Chiếu cói có nhiều kích thước khác nhau như 1x2m, 1m2x2m,.. Tùy theo mục đích sử dụng mà bạn có thể lựa chọn từng kích thước khác nhau.

Nhược điểm

  • Khi sử dụng vào mùa đông ở ngoài miền Bắc hoặc những nơi có khí hậu thời tiết ẩm thì chiếu dễ bị mốc. Bên cạnh đó nếu sau khi vệ sinh mà không phơi khô hoàn toàn cũng dễ khiến chiếu bị mốc và gây hại tới sức khỏe người dùng.
  • Trong quá trình sản xuất thì người thợ thường tẩy chiếu bằng hóa chất sau đó mới nhuộm thêm màu. Nên khi mới mua bạn sẽ ngửi thấy mùi khá khó chịu, tuy nhiên chỉ cần giặt sạch và phơi khô nhiều lần là chiếu sẽ bay hết mùi nhanh chóng.
  • Do được làm từ sợi cói và kết nối bằng những dây đay nên chiếu cói thường sẽ bị bong, tróc sợi cói nếu sử dụng trong thời gian dài liên tục. Đồng thời nếu bị tác động mạnh như kéo căng, đập mạnh thì cũng dễ khiến chiếu bị bung và không còn giữ được liên kết chặt như lúc mới mua. Mặc dù vậy nhưng hiện nay các nhà sản xuất cũng đã tìm cách khắc phục được nhược điểm này thông qua việc bọc vải ở viền chiếu để giúp chiếu được sử dụng lâu hơn.
  •  
Khâu sản xuất chiếu cói Xuân Hòa
Khâu sản xuất chiếu cói Xuân Hòa

Màu sắc và đặc tính cơ bản

Các cọng cói trước tiên được đa dạng các loại màu sắc cho thêm phần bắt mắt, sinh động. điển hình nhất chính là màu đỏ, màu vàng và xanh lá mạ. Và ở tất cả các loại chiếu cói đều lấy màu đỏ làm màu chủ đạo. Lý do là vì người phương Đông chúng ta quan niệm màu đỏ tượng trưng cho sự hạnh phúc, đầy đủ. 1 số hoa văn trên tấm chiếu được vẽ lên bằng tay. Vậy mới nói người thợ làm chiếu hệt như người nghệ nhân, tác phẩm nghệ thuật đó lại càng có hồn.

Nhưng hầu hết là dệt hoa văn nhờ thiết bị, máy móc vẫn tiện lợi gấp nhiều lần. thông thường chiếu sẽ có họa tiết đối xứng, chữ hán về sự sung túc, ấm no, viền đỏ phía ngoài, 4 góc trang trí lá tứ linh,….hay những biểu tượng đặc trưng Việt Nam: cây lúa, dừa, chữ thuần việt,…Tóm lại là rất nhiều hoa văn lớn nhỏ kết hợp màu sắc hài hòa mang lại 1 kiệt tác chứ không còn là 1 chiếc chiếu nữa.

chiếu cói truyền thống làng nghề Vĩnh Bảo
chiếu cói truyền thống làng nghề Vĩnh Bảo

Công dụng và cách sử dụng ra sao?

Khi mua chiếu về, bước đầu tiên cần làm là xả nước cho bớt bụi bặm sau đó đem phơi khô. Đối với 1 vài loại chiếu cói từ các làng nghề truyền thống thì đặc biệt hơn. Mọi người khuyên rằng đem chiếu phơi sương trong 1 đêm. Việc làm này sẽ tạo được độ mềm mại và mát. Đồng thời thoảng thơm mùi cói mộc mạc.

Tấm chiếu cói chất lượng đạt chuẩn xài cực kì bền. Dùng lâu ngày mà màu sắc không phai cũng như sợi cói không bị hư hỏng. Khi cần dùng thì trải ra sàn nằm, nhất là trong mùa nắng. Vô cùng thích hợp, sau đó xếp gọn lại 1 góc là được. Lâu lâu nên xả lại cho sạch, nằm thoải mái hơn.

Chiếu cói truyền thống cổ xưa Việt Nam
Chiếu cói truyền thống cổ xưa Việt Nam

Thay vì nằm nệm, chiếu cói Việt sẽ giúp cho chúng ta nằm thẳng lưng, tư thế chuẩn, hạn chế ra các bệnh về lưng, xương khớp đối với những người lớn tuổi. Chiếu cói mát mẻ vào mùa nóng nhờ vài từng sợi cói đan vào nhau có rãnh nhỏ tạo độ thông thoáng, thấm hút hiệu quả, không bí mồ hôi. Chất liệu hoàn toàn tự nhiên 100%, thân thiện môi trường. Dùng được cho tất cả mọi đối tượng.

Lưu ý khi mua chiếu cói tại thị trường

Để chọn được cho bản thân một mẫu chiếu cói đúng theo mong muốn thì bạn cần lưu ý tới chất lượng của sợi cói. Sợi cói tốt sẽ có kích thước nhỏ, trắng ngà, khi sờ vào sẽ có cảm giác mịn. Liên kết giữa các sợi cói và dây đay phải có sự chắc chắn. Đặc biệt là phần dây đay hiện lên không quá thô và khung viền xung quanh của chiếu cần được bo lại bằng vải để chắc chắn hơn.

Ngoài ra thì hiện nay có rất nhiều mẫu chiếu đực làm từ cói đã qua xử lý để tránh gây ẩm mốc, có mùi ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng. Bạn không nên chọn những sản phẩm có màu sắc quá sặc sỡ hoặc mùi thuốc nhuộm quá nồng. Những mẫu chiếu này thường đã được xử lý qua thuốc nhuộm với liều lượng cao nên để lâu dài sẽ có ảnh hưởng không tốt với sức khỏe.

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều đơn vị cung cấp bán nệm chiếu cói chất lượng, uy tín. Bạn có thể tìm tới các cửa hàng bán chăn ga, giường, đệm,… Hoặc tìm mua sản phẩm qua các sàn thương mại điện tử như Tiki, Lazada,… Tuy nhiên hãy cân nhắc thật kỹ về kích thước, chất lượng và mục đích sử dụng trước khi đặt mua nhé.

Trên đây là tổng hợp toàn bộ các thông tin về chiếu cói mà Đệm Hồng muốn gửi tới bạn cùng các độc giả khác. Mong rằng thông qua bài viết ngắn gọn này của Đệm Hồng thì bạn đã có cái nhìn tổng quan hơn về nguồn gốc của chiếc chiếu “quốc dân” này. Chúc bạn chọn được cho bản thân một sản phẩm phù hợp trong khoảng thời gian sắp tới.

Để biết thêm thông tin chi tiết, hoặc đặt mua sản phẩm vui lòng liên hệ hotline 096.446.2626 hoặc truy cập https://demhong.vn/chuyen-muc/tu-van-chieu/ để tham khảo thêm các bài viết về chiếu.

4 những suy nghĩ trên “Chiếu Cói – Thông Tin Chi Tiết Loại Chiếu “Quốc Dân” Người Việt

  1. Pingback: Chiếu cói – truyền thống cổ xưa của người dân Việt Nam – ĐỆM HỒNG

  2. Pingback: Nguồn gốc xuất xứ chiếu cói Việt Nam – Chiếu Trúc Việt Nam

  3. Pingback: Chiếu điều hòa nhiều điều chắc chắn bạn muốn biết – ĐỆM HỒNG

  4. Pingback: Cùng tìm hiểu về chiếu tre Trường Sinh - ĐỆM HỒNG

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *